Welkom

De laatste artikelen, reacties en ons archief kunt u vinden in de rechter zijbalk. Zoeken op deze website kan rechtsboven aan de pagina.


Onze vrijheid van meningsuiting is vastgelegd in Artikel 19 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens:

Artikel 19

Een ieder heeft recht op vrijheid van mening en meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid om zonder inmenging een mening te koesteren en om door alle middelen en ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven.

Bron.

Let op, er zijn geen inperkingen. Er staat niet … behalve over bepaalde taboes. Er staat niet … maar gekwetste gevoelens wegen zwaarder. Er staat niet … mits de mening binnen een kader van op een bepaalde tijd en plaats geaccepteerde denkbeelden past.

In de Verenigde Staten van Amerika vond men deze vrijheid zo belangrijk, dat men het in de grondwet verankerde als het eerste amendement:

Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.

Bron.

De schrijvers van de Nederlandse grondwet hechtten er helaas wat minder waarde aan. Bij ons is het pas het zevende artikel. Ook geeft het meer ruimte om het te omzeilen.

Artikel 7
1 Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.
2 De wet stelt regels omtrent radio en televisie. Er is geen voorafgaand toezicht op de inhoud van een radio- of televisieuitzending.
3 Voor het openbaren van gedachten of gevoelens door andere dan in de voorgaande leden genoemde middelen heeft niemand voorafgaand verlof nodig wegens de inhoud daarvan, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet. De wet kan het geven van vertoningen toegankelijk voor personen jonger dan zestien jaar regelen ter bescherming van de goede zeden.
4 De voorgaande leden zijn niet van toepassing op het maken van handelsreclame.

Bron.

Behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet biedt nogal wat manieren om mensen toch het zwijgen op te leggen.

In Nederland is naast de Nederlandse grondwet ook Europese wetgeving van toepassing. Deze biedt nog meer mogelijkheden het vrije woord aan banden te leggen. Het gaat hier om artikel 10 van het Europees verdrag voor de rechten van de mens.

ARTIKEL 10
Vrijheid van meningsuiting
1. Een ieder heeft recht op vrijheid van meningsuiting. Dit
recht omvat de vrijheid een mening te koesteren en de vrijheid
om inlichtingen of denkbeelden te ontvangen of te verstrekken,
zonder inmenging van enig openbaar gezag en ongeacht
grenzen. Dit artikel belet Staten niet radio- omroep-, bioscoop of
televisieondernemingen te onderwerpen aan een systeem van
vergunningen.
2. Daar de uitoefening van deze vrijheden plichten en
verantwoordelijkheden met zich brengt, kan zij worden
onderworpen aan bepaalde formaliteiten, voorwaarden,
beperkingen of sancties, die bij de wet zijn voorzien en die in
een democratische samenleving noodzakelijk zijn in het belang
van de nationale veiligheid, territoriale integriteit of openbare
veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare
feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden, de
bescherming van de goede naam of de rechten van anderen, om
de verspreiding van vertrouwelijke mededelingen te voorkomen
of om het gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht
te waarborgen.

Bron.

Het tweede lid van dit artikel is geheel gewijd aan allerlei beperkingen. Uiteraard is dit allemaal gehuld in mooie woorden over hoe deze beperkingen en sancties in een democratische samenleving noodzakelijk zijn.

Vrijheid van meningsuiting is ons belangrijkste democratische recht. Stemrecht gebruiken we maar eens in de zoveel tijd, maar meningen hebben we iedere dag.  En wat zou stemrecht zijn als politici niet mochten zeggen wat hen werkelijk op het hart lag, ongeacht taboes?

U denkt nu misschien dat bepaalde meningen verwerpelijk zijn, dat bepaalde onderwerpen terecht taboe zijn. Wellicht heeft u gelijk, maar aan wie is het om dat te beoordelen? Aan politici? Aan bureaucraten? Aan lobbygroepen? Aan grootaandeelhouders van mediabedrijven?

Wanneer we het hebben over vrijheid van meningsuiting gaat het juist over de dissidente stemmen. Het gaat juist over het bespreken van gevoelige onderwerpen. Het gaat juist over die meningen waarmee veel mensen, of de staat, of bepaalde invloedrijke groepen het oneens zijn. Het eens zijn met de gevestigde orde heeft geen bescherming nodig. Het hebben van een afwijkende mening wel.

Dit recht maakt steeds meer plaats voor een reeks “waarden”, waaraan iedereen zich dient te conformeren. Waarden die we niet zelf mogen ontdekken, maar die worden opgelegd. Bepaalde meningen die buiten dit kader vallen worden afgestraft. De Westerse, Europese en Nederlandse waardencollectie begint de vormen aan te nemen van een staatsreligie.

vrijheid van meningsuiting
Na de Charlie Hebdo aanslag marcheerden Hollande en Merkel voor de vrijheid van meningsuiting. Het was alsof de Grote Boze Wolf de straat op ging voor de vegetarische beweging.